Member Login
Lost your password?

คดีที่ 7 ทนายอานนท์รับทราบข้อหาดูหมิ่นศาล+พ.ร.บ.คอมฯ

10/01/2018
By

10 ม.ค. 2561 อานนท์ นำภา ทนายความอาสาของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน เดินทางไปรับทราบข้อกล่าวหาที่กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.) ฐานดูหมิ่นศาลและ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ จากการโพสต์เฟซบุ๊กวิจารณ์คำพิพากษาศาลจังหวัดขอนแก่น

ประมาณ 10.00 น. อานนท์พร้อมเพื่อนทนายความจากสมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน และเครือข่ายนักกฎหมายที่ทำงานในประเด็นด้านสิทธิมนุษยชนประมาณ 40 คน เดินทางเข้าพบ พ.ต.อ.โอฬาร สุขเกษม และ พ.ต.ท.อธิลักษณ์ หวังสิริวรกุล พนักงานสอบสวน ปอท. เพื่อรับทราบข้อกล่าวหาฐานดูหมิ่นศาล ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 198 และ พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (2) จากโพสต์เฟซบุ๊ก 2 ข้อความ

ก่อนเข้ารับทราบข้อกล่าวหา อานนท์ให้สัมภาษณ์สื่อมวลชน ยืนยันว่าที่ตนโพสต์เป็นการแสดงความคิดเห็นแน่นอน และคนที่ติดตามเฟซบุ๊กทราบอยู่แล้วว่าไม่มีอะไรที่ผิดกฎหมายและ เป็นการวิพากษ์วิจารณ์โดยสุจริตตามรัฐธรรมนูญ

“การถูกดำเนินคดีแบบนี้ก็ไม่ได้ทำให้ต้องระวังตัวมากขึ้นหรือต้องเปลี่ยนบทบาท เป็นเหมือนยาชูกำลังให้ต่อสู้เพื่อความถูกต้องมากกว่า” อานนท์กล่าว

เมื่อเข้าพบพนักงานสอบสวน พนักงานสอบสวนได้แจ้งข้อกล่าวหาระบุว่า เจ้าหน้าที่ฝ่ายสืบสวน กก.3 บก.ปอท. ตรวจพบว่า เมื่อวันที่ 2 พ.ย. 2560 เฟซบุ๊กชื่อ “อานนท์ นำภา” โพสต์ข้อความที่มีเนื้อหาเข้าข่ายความผิดตามกฎหมาย ข้อความว่า

“ศาลทำตัวเองแท้ๆ ถ้าการทำหน้าที่ของท่านจะถูกชาวบ้านชื่นชมหรือดูแคลน พึงรู้ไว้ว่ามันเกิดจากท่านทำตัวท่านเอง ผมหมายถึงศาลจังหวัดขอนแก่นนั่นหล่ะครับ” และ ““ ทั้งยังสั่งห้ามคบค้าสมาคม….” ศาลเอาอำนาจอะไรไปสั่งใครห้ามคบกับใคร ตลกจริงๆ” พร้อม URL ของเว็บไซต์ประชาไท

พนักงานสอบสวนเห็นว่า การนำข้อความบางส่วนบางตอนมาโพสต์ข้างต้น ทำให้ผู้อ่านเชื่อว่าศาลไม่มีอำนาจในการกำหนดเงื่อนไขคุมประพฤติ ซึ่งในความเป็นจริงศาลสามารถสั่งกำหนดเงื่อนไขการคุมประพฤติได้ โดยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ได้ให้อำนาจไว้ ในเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติของผู้กระทำความผิดใน (3) ให้ละเว้นการคบหาสมาคมหรือการประพฤติใดอันอาจนำไปสู่การกระทำความผิดในทำนองเดียวกันอีก จึงถือว่าข้อความดังกล่าวที่โพสต์เป็นข้อมูลเท็จ

นอกจากนี้ หลังจากโพสต์ไปแล้วมีผู้มาแสดงความเห็นในเชิงที่ดูหมิ่นศาล ด่าศาล ซึ่งมีลักษณะคล้อยตามในสิ่งที่ผู้โพสต์ต้องการจะสื่อว่า ศาลไม่มีอำนาจในการสั่งห้ามคบค้าสมาคม ถือว่าข้อมูลเท็จดังกล่าวส่งผลให้เกิดความตื่นตระหนกแก่ประชาชน ในลักษณะที่ว่าศาลลุแก่อำนาจ ที่ไปสั่งห้ามคบค้าสมาคม และทำให้ผู้ที่ได้อ่านเกิดความไม่เชื่อมั่นในกระบวนการยุติธรรม จึงมาแสดงความเห็นในลักษณะที่ด่าและดูหมิ่นศาล ซึ่งเป็นผลจากการที่เกิดความตื่นตระหนกนั้น

โพสต์ดังกล่าวมีผู้มาแสดงความรู้สึกมากถึง 1,000 คน และมีคนแชร์หรือส่งต่อโพสต์ดังกล่าวเป็นจำนวนถึง 45 คน ซึ่งอาจจะมีคนที่ได้อ่านโพสต์นั้นจากผู้ที่แชร์หรือส่งต่ออีกเป็นจำนวนมาก แสดงให้เห็นว่า จะมีประชาชนอีกเป็นจำนวนมากได้รับข้อมูลเท็จ และทำให้เกิดความตื่นตระหนกอย่างเป็นวงกว้าง

เบื้องต้น อานนท์ยอมรับว่าเฟซบุ๊กดังกล่าวเป็นของตนจริง แต่ให้การปฏิเสธว่าไม่ได้กระทำผิดตามข้อกล่าวหาของพนักงานสอบสวน โดยจะยื่นคำให้การเพิ่มเติมภายในวันที่ 10 ก.พ. 2561

พนักงานสอบสวน ปอท. ปล่อยตัวอานนท์โดยไม่เรียกหลักประกัน แต่มีเงื่อนไขให้มารายงานตัวต่อพนักงานสอบสวนในวันที่ 22 ม.ค., 2, 15, และ 27 ก.พ. 2561 เวลา 10.00 น.

ด้านสมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน อ่านแถลงการณ์แสดงถึงความห่วงกังวลต่อการบังคับใช้กฎหมายของเจ้าพนักงานตำรวจ ดังต่อไปนี้

1. ความผิดฐานดูหมิ่นศาล มีเจตนารมณ์เพื่อให้กระบวนพิจารณาดำเนินไปโดยเรียบร้อยไม่ถูกขัดขวาง และเพื่อให้ศาลหรือผู้พิพากษาได้รับความคุ้มครองให้สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเป็นอิสระ เป็นกลาง และเป็นธรรม ผู้เสียหายหรือผู้กล่าวหาจึงควรเป็นศาลหรือผู้พิพากษา แต่กรณีนี้กลับเป็นเจ้าพนักงานตำรวจเป็นผู้กล่าวหา จึงมีคำถามว่า กรณีนี้ศาลหรือผู้พิพากษาเองมีความประสงค์จะดำเนินคดีหรือไม่

2. การใช้การตีความกฎหมายต้องคำนึงถึงสิทธิเสรีภาพของประชาชน รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยหลายฉบับที่ผ่านมา รวมถึงฉบับปัจจุบันได้ให้ความสำคัญต่อการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนโดยวางหลักการไว้ว่า การใช้อำนาจรัฐต้องคำนึงถึงสิทธิเสรีภาพของประชาชนด้วยเสมอ การใช้การตีความกฎหมายอาญาของเจ้าหน้าที่ตำรวจจึงต้องเป็นไปโดยเคร่งครัดและใช้ด้วยระมัดระวัง มิเช่นนั้นแล้วกฎหมายจะกลายเป็นเครื่องมือของรัฐในการจำกัดสิทธิเสรีภาพและรังแกกลั่นแกล้งประชาชน

3. การใช้การตีความกฎหมายอาญาต้องตีความอย่างเคร่งครัด การที่จะกล่าวหาบุคคลใดว่ามีความผิดอาญาดังเช่น ความผิดฐานดูหมิ่นศาลนั้น ต้องเป็นกรณีที่มีข้อเท็จจริงที่ชัดเจนว่ามีการใช้ถ้อยคำที่เป็นการดูหมิ่นศาล ซึ่งในทางวิชาการการดูหมิ่น หมายถึง การกระทำอันเป็นการเหยียดหยาม ลดคุณค่าของศาลหรือผู้พิพากษาในการพิจารณาคดี เช่น กล่าวหาว่าผู้พิพากษารับสินบนจึงทำให้ตนแพ้คดี หรือกล่าวหาว่าผู้พิพากษาลำเอียงไม่มีความยุติธรรมในการพิจารณาคดีของตน เป็นต้น หากยังไม่มีข้อเท็จจริงที่ชัดเจนเพียงพอ เจ้าหน้าที่ตำรวจก็ต้องไม่ใช้อำนาจไปดำเนินคดี ไม่เช่นนั้นแล้วจะกลายเป็นการตีความกฎหมายอาญาโดยขยายความออกไปจำกัดสิทธิเสรีภาพประชาชน ซึ่งไม่ถูกต้องตามหลักการตีความกฎหมายอาญา

4. การใช้การตีความกฎหมายของเจ้าหน้าที่รัฐต้องกระทำโดยสุจริต เจ้าหน้าที่รัฐทุกคนปฏิบัติหน้าที่แทนรัฐเพื่อประโยชน์สาธารณะ การใช้อำนาจย่อมต้องมุ่งประโยชน์สาธารณะเป็นหลักโดยไม่มีผลประโยชน์ส่วนตนเข้ามาเกี่ยวข้อง ไม่เช่นนั้นเจ้าหน้าที่อาจมีความรับผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 157 ดังนั้น การบังคับใช้และการตีความกฎหมายอาญาเพื่อดำเนินคดีกับบุคคลใดจะต้องมีข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานที่เพียงพอ และสามารถแสดงเห็นหรืออธิบายได้อย่างชัดแจ้งและมีเหตุผลว่าการกระทำตามข้อเท็จจริงนั้นฝ่าฝืนกฎหมายใดอย่างชัดเจน

ณัฐาศิริ เบิร์กแมน ทนายความ ได้เป็นตัวแทนของนักกฎหมายและทนายความที่มาให้กำลังใจ อ่านแถลงการณ์แสดงถึงความห่วงกังวลต่อการบังคับใช้กฎหมายของเจ้าพนักงานตำรวจ (ภาพโดย Banrasdr Photo)

การดำเนินคดีของเจ้าหน้าที่ตำรวจกับนายอานนท์ นำภา รวมทั้งทนายความด้านสิทธิมนุษยชนคนอื่นๆ ที่ทำหน้าที่ทนายความเพื่อปกป้องสิทธิมนุษยชน อาทิ ทนายศิริกาญจน์ เจริญศิริ ทนายความของนักศึกษากลุ่มดาวดินและกลุ่มประชาธิปไตยใหม่ ตลอดจนการดำเนินคดีกับชาวบ้านและนักเคลื่อนไหวที่ออกมาทำหน้าที่ปกป้องสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตยตลอดระยะที่ผ่านมา ทั้งที่เป็นการเคลื่อนไหว การแสดงออก การชุมนุมอย่างสันติ แสดงให้เห็นอย่างชัดแจ้งแล้วว่าเป็นการบังคับใช้และตีความกฎหมายที่ไม่สอดคล้องกับหลักการสิทธิมนุษยชนและนิติธรรมที่ถูกรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ และเป็นการใช้กฎหมายที่มุ่งจะยับยั้งการแสดงออก การมีส่วนร่วมหรือขัดขวางการทำหน้าที่เพื่อปกป้องสิทธิมนุษยชน และการปฏิบัติหน้าที่ทนายความ

ดังนั้น การดำเนินคดีในลักษณะเหล่านี้ จึงเป็นเรื่องที่บุคลากรในกระบวนการยุติธรรมทั้งทนายความ ตำรวจ อัยการและศาล รวมทั้งประชาชนทั่วไป ต้องให้ความสำคัญและติดตามตรวจสอบให้เจ้าหน้าที่รัฐใช้อำนาจหน้าที่ในการบังคับใช้และตีความกฎหมายให้ถูกต้องและเป็นธรรม

ทั้งนี้ เพื่อให้ประชาชนสามารถทำหน้าที่ปกป้องสิทธิของตนเองหรือชุมชน และทนายความสามารถใช้ความรู้ความสามารถและวิชาชีพปกป้องสิทธิของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะหากทนายความไม่สามารถทำหน้าที่ได้อย่างเต็มที่ ประชาชนที่ตกเป็นลูกความก็ย่อมไม่สามารถเข้าถึงความยุติธรรมและปกป้องสิทธิของตนเองได้ จึงอาจกล่าวได้ว่า “การละเมิดสิทธิเสรีภาพของทนายความ คือ การละเมิดสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชน” ซึ่งสังคมไทยต้องไม่ยินยอมให้เกิดขึ้น

ด้านสมชาย หอมละออ ที่ปรึกษาสมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชนให้สัมภาษณ์ถึงทนายอานนท์ว่า คดีนี้เป็นการดำเนินคดีเพื่อปิดปากเพื่อเป็นตัวอย่างห้ามทำกิจกรรม ทนายอานนท์ถือเป็นนักปกป้องสิทธิมนุษยชน การต่อสู้เพื่อปกป้องสิทธิมนุษยชนไม่ใช่อาชญากรรม หวังว่าทั้งพนักงานสอบสวน อัยการ และรวมถึงศาลจะเข้าใจเรื่องนี้

“ที่น่าสังเกตคือผู้ที่แจ้งความกล่าวโทษ ปกติจะต้องเป็นเจ้าหน้าที่ของศาล แต่กรณีนี้ผู้ที่แจ้งความเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคง ซึ่งอาจจะมีข้อเท็จจริงว่าเป็นผู้ที่ได้รับมอบหมายให้จับตาดูการเคลื่อนไหว เราก็เลยสงสัยว่าวัตถุประสงค์ในการดำเนินคดีนี้น่าจะเป็นการดำเนินคดีปิดปาก คือไม่ต้องการให้อานนท์เข้าไปมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมหรือคุ้มครองสิทธิมนุษยชนอีกต่อไป และอาจจะเป็นการส่งสัญญาณให้กับทนายความคนอื่นๆ และนักกิจกรรมอื่นๆ ว่านี่เป็นตัวอย่างว่าไม่ควรทำอย่างนี้อีก และหากทำอย่างนี้อีกก็จะถูกดำเนินคดีแบบเดียวกับอานนท์ มีลักษณะเป็นการข่มขู่นักกิจกรรมหรือผู้ที่ต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชน” สมชายกล่าว

คดีนี้นับเป็นคดีที่ 7 ของอานนท์ นำภา ก่อนหน้านี้เขาเคยถูกตั้งข้อหาจากการจัดกิจกรรมเลือกตั้งที่รัก (ลัก) 2 คดี ข้อหาตาม พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะ จากกิจกรรมยืนเฉยๆ 2 คดี ข้อหาชุมนุมทางการเมืองโดยไม่ได้รับอนุญาตจาก คสช. ในคดีส่องโกงราชภักดิ์ 1 คดี และถูกปรับจากความผิดตาม พ.ร.บ.ควบคุมการโฆษณาโดยใช้เครื่องขยายเสียงอีกคดี

Tags: , , , ,



Top Posts

TAG

112 116 BBC Thai freedom of expression Head of NCPO order 3/58 military court NDM กฎอัยการศึก กรุงเทพ ขบวนการประชาธิปไตยใหม่ ขอนแก่น ควบคุมตัวมิชอบ คำสั่งหัวหน้าคสช.ที่ 3/2558 คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 3/2558 จตุภัทร์ บุญภัทรรักษา จ่านิว ดาวดิน บีบีซีไทย ประชามติ ประชามติร่างรัฐธรรมนูญ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ พ.ร.บ.ประชามติ พรบ.ชุมนุมสาธารณะ พฤติการณ์คุกคาม พูดเพื่อเสรีภาพ ม.112 มทบ.11 มาตรา 44 มาตรา 112 ศาลจังหวัดขอนแก่น ศาลทหาร ศาลทหารกรุงเทพ ศิริกาญจน์ เจริญศิริ ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ศูนย์ปราบโกงประชามติ สิทธิในกระบวนการยุติธรรม หมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ เฟซบุ๊ค เรียกรายงานตัว เสรีภาพการชุมนุม เสรีภาพการแสดงออก เสรีภาพในการแสดงออก แชร์เฟซบุ๊ก ไผ่ จตุภัทร์ ไผ่ ดาวดิน